Ελληνική Μυθολογία: Ένας Διαχρονικός Κώδικας Σκέψης.
«Διὸ καὶ ὁ φιλόμυθος, φιλόσοφός πώς ἐστιν· ὁ γὰρ μῦθος σύγκειται ἐκ θαυμασίων.»
Αριστοτέλης, Μεταφυσικά Α 2, 982b
Γιατί οι ελληνικοί μύθοι εξακολουθούν να μας απασχολούν;
Γιατί ιστορίες που γεννήθηκαν πριν από χιλιάδες χρόνια παραμένουν παρούσες στη γλώσσα, στην τέχνη, στην πολιτική σκέψη, στην ψυχολογία, στην παιδεία και στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον άνθρωπο και τον κόσμο;
Σε έναν κύκλο πέντε ραδιοφωνικών ντοκιμαντέρ, ο ΣΚΑΪ παρουσιάζει την Ελληνική Μυθολογία ως διαχρονική γλώσσα συμβόλων και σκέψης, που συνεχίζει να μιλά για τον άνθρωπο, τον κόσμο και τα μεγάλα ερωτήματα κάθε εποχής: την αρχή του κόσμου, τη δύναμη των θεών, την αγωνία των ηρώων, τον πόλεμο, την επιστροφή, τη μνήμη, την ευθύνη και την ανθρώπινη μοίρα.
Από το Χάος, τη Γαία και τον Ουρανό έως τους θεούς του Ολύμπου.
Από τον Προμηθέα, τον Ηρακλή και τον Θησέα έως τον Τρωικό κύκλο.
Από την οργή του Αχιλλέα έως τον νόστο του Οδυσσέα.
Οι μύθοι των Ελλήνων είναι κώδικες σκέψης, σύμβολα, πρότυπα και προειδοποιήσεις.
Μιλούν για την ύβρη και το μέτρο, για την εξουσία και τη δικαιοσύνη, για τον φόβο και την ανδρεία, για τον έρωτα, την απώλεια, την επιθυμία της επιστροφής και την αναζήτηση ταυτότητας.
Με ιστορική ακρίβεια, φιλολογική τεκμηρίωση και σύγχρονη ματιά, ο κύκλος αυτός των ραδιοφωνικών εκπομπών αναζητά τη θέση της Ελληνικής Μυθολογίας σήμερα: γιατί εξακολουθούμε να επιστρέφουμε στους ίδιους μύθους, τι αναγνωρίζουμε μέσα τους και πώς συνεχίζουν να φωτίζουν ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά σε κάθε εποχή.
Ελληνική Μυθολογία: Η Διαχρονική Γλώσσα των Μύθων.
Συνολική λογική του κύκλου:
Οι πέντε εκπομπές συγκροτούν μια ενιαία διαδρομή.
Η πρώτη θέτει το ερώτημα της κοσμικής τάξης.
Η δεύτερη παρουσιάζει τους θεούς ως συμβολικές δυνάμεις του κόσμου και της ανθρώπινης ζωής.
Η τρίτη περνά στον ήρωα και στη δοκιμασία.
Η τέταρτη δείχνει πώς ο μύθος κορυφώνεται σε ποιητικό στοχασμό πάνω στον πόλεμο και τη θνητότητα.
Η πέμπτη καταλήγει στον νόστο, στη μνήμη και στην αναζήτηση της ταυτότητας.
Με αυτόν τον τρόπο, η Ελληνική Μυθολογία παρουσιάζεται ως ένας διαχρονικός κώδικας σκέψης: ένας τρόπος να μιλήσουμε για τον κόσμο, τον άνθρωπο, την ευθύνη, την απώλεια, την επιθυμία, τον φόβο, την επιστροφή και την ανάγκη για νόημα. Γιατί οι μύθοι μάς αφορούν ακόμη, καθώς μιλούν για όσα ο άνθρωπος αναζητεί σε κάθε εποχή: να καταλάβει τι αντέχει, πού ανήκει και πάνω από όλα, ποιος πραγματικά είναι.
Για τον κύκλο προτείνονται διακεκριμένοι πανεπιστημιακοί και ερευνητές, με ειδίκευση στην αρχαία ελληνική φιλολογία, την επική και τραγική παράδοση, τη λατινική πρόσληψη της ελληνικής μυθολογίας και τη φυσική ανθρωπολογία. Η σύνθεση των ομιλητών επιτρέπει να παρουσιαστεί η Ελληνική Μυθολογία με επιστημονική ακρίβεια, αλλά και με τρόπο ζωντανό και κατανοητό για το ευρύτερο ραδιοφωνικό κοινό.
1. Θεογονία - Κοσμογονία: Σοφία Παπαϊωάννου (Αντιπρύτανης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Καθηγήτρια Λατινικής Φιλολογίας)
2. Οι Θεοί του Ολύμπου: Σπύρος Συρόπουλος (Καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.)
3. Οι Ήρωες: Βερτουδάκης Βασίλης (Καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών.)
4. Ο Τρωικός Κύκλος: Χρήστος Τσαγγάλης (Καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.)
5. Οδύσσεια: Άννα Λάμαρη (Καθηγήτρια Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.)
Αποκαλύπτεται μια αληθινή ιστορία κρυμμένη για δεκαετίες κάτω από τον ιδρυτικό μύθο της μεταπολίτευσης.
Και όμως μέσα στην καταχνιά και την καταπίεση της δικτατορίας άνθισε ο πολιτισμός σε όλες τις μορφές του.
Ερεύνησαν, περιγράφουν και αναλύουν στον Άρη Πορτοσάλτε, ο Στάθης Καλύβας, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στην Οξφόρδη και η Νατάσα Τριανταφύλλη, σκηνοθέτης.
«Η έκρηξη του πολιτισμού στα χρόνια της χούντας»
Κάθε Σάββατο στις 9 το πρωί
ΣΚΑΪ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Χορηγός ΔΕΗ
Περιδιαβαίνοντας την Αθήνα και τον Πειραιά του 19ου αιώνα.
Ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Νίκος Βατόπουλος, ο καθηγητής ιστορίας της τέχνης Μάνος Στεφανίδης και ο σκηνοθέτης Νίκος Διαμαντής με αφηγήσεις που σκαλίζουν την ιστορία, μας γυρίζουν στις αθηναϊκές και πειραϊκές γειτονιές των πρώτων 100 χρόνων του ελληνικού κράτους.
Γνωρίζοντας την ιστορία μας
Κάθε Κυριακή στις 9 το πρωί.
ΣΚΑΙ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΧΟΡΗΓΟΣ ΔΕΗ
Στην πορεία του 2026 είναι κάτι παραπάνω από σαφές ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις καθορίζουν την πολιτική σε όλα τα κράτη του κόσμου.
Για αυτό και θα παρακολουθούμε μαζί με τον Κωνσταντίνο Φίλη και με επιλεγμένους ειδικούς καλεσμένους τα διαρκώς μεταβαλλόμενα μεγάλα γεγονότα.
Η Ελλάδα και ο κόσμος.
Κάθε Σάββατο στις 9 το πρωί.
Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε και Κωνσταντίνος Φίλης.
ΣΚΑΪ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΧΟΡΗΓΟΣ ΔΕΗ
Τι είναι η τραγωδία; Μουσειακό είδος, ή μήπως ένα ζωντανός τρόπος σκέψης που μιλάει ακόμη και για τον δικό μας κόσμο; Μια αντίληψη για τον άνθρωπο, ικανή να καλύψει το κενό που άφησαν οι μεγάλες ιδεολογίες του 20ου αιώνα; Ένα ταξίδι που ξεκινά από τους μεγάλους Έλληνες τραγικούς και καταλήγει στο σήμερα. Μαζί μας στο ταξίδι, ο καθηγητής πολιτικής φιλοσοφίας, Περικλής Βαλιάνος, ο σκηνοθέτης, Βασίλης Παπαβασιλείου και ο συγγραφέας, Τάκης Θεοδωρόπουλος.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ στον ΣΚΑΪ 100.3
Η κορυφαία προσωπικότητα της ευρωπαϊκής διανόησης, η διάσημη ελληνίδα βυζαντινολόγος και ιστορικός αφηγείται στον Άρη Πορτοσάλτε την ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας μέσα από τη ζωή της.
«Με ρωτούν για την Ελένη….»
ΣΚΑΪ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Ένα αστέρι γεννιέται… στα χέρια του Ανδρέα Μανωλικάκη.
Ο κορυφαίος έλληνας καθηγητής υποκριτικής και σκηνοθεσίας της διάσημης Σχολής Actors Studio της Νέας Υόρκης, μιλάει για τη ζωή του στον Άρη Πορτοσάλτε.
Από ταλαντούχος σπουδαστής ο ίδιος στο παγκόσμιο φυτώριο ηθοποιών... γίνεται ο πιο επιδραστικός δάσκαλος διασήμων ηθοποιών του παγκόσμιου κινηματογράφου και θεάτρου.
Η ζωή του Ανδρέα Μανωλικάκη.
ΣΚΑΙ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΧΟΡΗΓΟΣ ΔΕΗ
Μια ραδιοφωνική ξενάγηση με ξεναγό τον καθηγητή και Γενικό Διευθυντή του Μουσείου Ακροπόλης κ. Νικόλαο Χρ. Σταμπολίδη.
Πρόκειται για μια μοναδική Τετραλογία, όπου το ΝοΗΜΑ γίνεται ΝΗΜΑ και περιλαμβάνει έργα ποικίλα, αγάλματα, ανάγλυφα και αγγεία, νομίσματα, κοσμήματα, εικόνες και πίνακες ζωγραφικής, ενώνοντας για πρώτη φορά την Αρχαιότητα, με το Βυζάντιο, την Αναγέννηση και τη Νεότερη Τέχνη.
Χρόνος, Φύση, Θεότητες, Άνθρωπος, Θεσμοί και Αλληγορίες αλληλοσυμπλέκονται μοναδικά στις ενότητες της Έκθεσης, η οποία έχει ως Επίλογο τη χάλκινη Χίμαιρα του 400 π.Χ. από το Αρχαιολογικό Μουσείο Φλωρεντίας.
Με αφορμή την επέτειο της Εθνικής Παλιγγενεσίας, ο Άρης Πορτοσάλτε με καλεσμένο τον καθηγητή Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας, Θανάση Χρήστου, παρουσιάζουν τον Ιωάννη Καποδίστρια μέσα ένα μια ξεχωριστό ραδιοφωνικό ντοκουμέντο. Συζητούν τη σημασία του Καποδίστρια για την ευρωπαϊκή ενοποίηση, τον ρόλο του ως υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας και τη θεμελιώδη του συμβολή στη συγκρότηση του ελληνικού κράτους.
Ποιος ήταν πραγματικά ο Ιωάννης Καποδίστριας; Πώς διαμόρφωσε την Ευρώπη; Τι διδάγματα αντλούμε σήμερα από την πολιτική του κληρονομιά;
Ανήμερα της Εθνικής Επετείου, στις 8 το πρωί, στον ΣΚΑΪ 100,3.
Ποιές αιτίες γεννούν αντικοινωνική συμπεριφορά, μπούλινγκ, νεανική παραβατικότητα, βίαιη συμπεριφορά, άγχος, κατάθλιψη σε παιδιά και εφήβους;
Τα τραύματα της παιδικής ηλικίας καθορίζουν τη διαμόρφωση του ανθρώπου και την ψυχική του ισορροπία.
Ο ρόλος της ελληνικής οικογένειας και της κοινωνίας στη διάπλαση των νέων.
Στον Άρη Πορτοσάλτε μιλούν παιδοψυχίατροι, ψυχολόγοι κι ειδικοί επιστήμονες.
Η αγία ελληνική οικογένεια.
Η νέα σειρά ραδιοφωνικών ιστορικών εκπομπών του ΣΚΑΪ 100,3 αφιερωμένη στα 100 χρόνια από την υπογραφή της συνθήκης της Λωζάννης. Ιστορικοί επιστήμονες και ειδικοί μελετητές συζητούν, αναλύουν και αποτιμούν κρίσιμα ζητήματα γύρω από τη συνθήκη που σφράγισε τη διεθνή θέση της χώρας, αποτελώντας τομή στην εξωτερική πολιτική του σύγχρονου ελληνικού κράτους: γιατί οδηγηθήκαμε στην υπογραφή της συνθήκης της Λωζάννης; Ποιοί ήταν οι στόχοι της Ελλάδας και της Τουρκίας και ποιες οι βλέψεις των Μεγάλων Δυνάμεων; Πώς εφαρμόστηκαν οι διατάξεις σχετικά με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το εδαφικό καθεστώς; Τι προέβλεπε η σύμβαση για την ανταλλαγή των πληθυσμών και πώς εξελίχθηκε η παρουσία των Ελλήνων στην Κωνσταντινούπολη από τα προεπαναστατικά χρόνια έως τις αρχές του 21ου αιώνα; Γιατί η επίσημη Τουρκία σήμερα επιμένει να συζητά για μια συνθήκη που υπογράφτηκε 100 χρόνια πριν;
Η Συνθήκη της Λωζάννης: 100 χρόνια μετά
Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε
Επιστημονική επιμέλεια: Μανόλης Κούμας
Στην επετειακή εκπομπή της 28ης Οκτωβρίου, στον ΣΚΑΪ 100,3, αναλύεται η συμβολή της Κύπρου στο ελληνοϊταλικό μέτωπο του 1940. Οι Πέτρος Παπαπολυβίου, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Κύπρου, και Ευάνθης Χατζηβασιλείου, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αναλύουν τον ενθουσιασμό των Ελληνοκυπρίων, που, παρά τις βρετανικές απαγορεύσεις, κινητοποιήθηκαν να πολεμήσουν στο πλευρό της Ελλάδας, ενισχύοντας τη σύνδεσή τους με τον εθνικό αγώνα. Αν και οι Κύπριοι, δεν μπορούσαν να ενταχθούν στον ελληνικό στρατό, η απελευθερωτική διάθεση και οι εθελοντικές εγγραφές στον βρετανικό στρατό απέδειξαν την προσήλωσή τους στον κοινό αγώνα. Οι ιστορικοί Παπαπολυβίου και Χατζηβασιλείου αναφέρονται επίσης σε οικονομικούς εράνους που οργανώθηκαν στην Κύπρο για την υποστήριξη του πολέμου, τονίζοντας τη δύναμη της πατριωτικής αλληλεγγύης και την αφοσίωση των Κυπρίων στην Ελλάδα.
Η σειρά ραδιοφωνικών ντοκιμαντέρ φωτίζει λέξεις και έννοιες που καθόρισαν τη ζωή μας τα τελευταία χρόνια.
Πολιτική, κοινωνική κινητικότητα, σεξουαλική απελευθέρωση, νέες τάσεις σε τέχνες και πολιτισμό, αστική κουλτούρα, life style, media και πώς φτάσαμε στο woke culture.
50 ΧΡΟΝΙΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ: ΤΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ
ΣΚΑΪ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΧΟΡΗΓΟΣ ΔΕΗ
«Θα σας κάνω μια εξομολόγηση. Μετά όσα πω, θα τα κλειδώσω σε ένα κουτί του υποσυνείδητού μου και θα πετάξω το κλειδί».
Ο Μίμης Ανδρουλάκης μιλά πρώτη φορά για το Πολυτεχνείο στον Άρη Πορτοσάλτε και στον ΣΚΑΪ 100.3
Τα Σάββατα 02, 09 και 16 Δεκεμβρίου 2023 στις 9 το πρωί, ένα μοναδικό ραδιοφωνικό ιστορικό ντοκουμέντο.
Η εξομολόγηση του Μίμη Ανδρουλάκη, του ανθρώπου που έζησε τα γεγονότα μέσα από το Πολυτεχνείο και δεν μίλησε για αυτά εδώ και 50 χρόνια.
100 χρόνια σύγκρουσης.
Ποιες είναι οι ρίζες, ποια η ιστορική διαδρομή και ποια τα επίδικα της σύγκρουσης; Μια σειρά ραδιοφωνικών εκπομπών που καλύπτει όλη την πορεία μιας διαμάχης, η οποία κυριαρχεί στην επικαιρότητα, από τη δημιουργία του σιωνιστικού κινήματος, την εβραϊκή εγκατάσταση στην ιστορική Παλαιστίνη, την άνοδο του αραβικού εθνικισμού και την παλαιστινιακή εξέγερση του 1936, ως τη δημιουργία του κράτους του Ισραήλ και τους αραβο-ισραηλινους πολέμους του 1948, του 1967 και του 1973.
Από την παλαιστινιακή Ιντιφάντα και την ειρηνευτική διαδικασία του Όσλο, από τις χαμένες ευκαιρίες για επίλυση ως τη σημερινή φρίκη.
Η πιο περίπλοκη ίσως διαμάχη στη σύγχρονη ιστορία σε πέντε ωριαίες ραδιοφωνικές εκπομπές.
«Η ιστορία των αραβοϊσραηλινών πολέμων»
Από το Σάββατο 14 Οκτωβρίου 2023 έως και την Κυριακή 26 Νοεμβρίου στις 9 το πρωί.
Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε
Επιστημονική επιμέλεια: Σωτήρης Ρούσσος, καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
ΣΚΑΪ –ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ